O 17 de maio é unha data marcada no calendario para todos/as os/as galegos/as. É o momento de homenaxear a nosa lingua e a nosa literatura. É o Día das Letras Galegas 2026. E este ano celebrámolo lembrando á escritora e xornalista Begoña Caamaño.
Día das Letras Galegas 2026 homenaxeada: Begoña Caamaño
Imaxe: Real Academia Galega
Chegamos á 63ª edición do Día das Letras Galegas, e o pleno da Real Academia Galega acordou dedicalo a Begoña Caamaño, tanto polo seu traballo como escritora, autora de dúas novelas que reescriben os mitos da Odisea e do Rei Artur, como polo seu labor de xornalista, nun momento no que, segundo a Academia, urxe “reconstruír o espazo dun xornalismo para a cidadanía, comprometido coa verdade e co uso do galego”.
A homenaxeada no Día das Letras Galegas de 2026 volverá ser unha muller, a sétima vez na historia desta celebración, e esta vez é unha autora que optou por proxectarse dentro do colectivo da palabra literaria e da voz xornalística.
Para Begoña Caamaño a literatura e o xornalismo “son instrumentos para o coñecemento, outra forma de reflexión e de acción, baseadas no rigor do saber, no exercicio estimulante da razón e na complicidade da maxia e dos soños”.
A Academia Galega destaca, nesta elección, a dimensión ética da escritora e xornalista, cuxa obra "está feita para o movemento, para o pensamento crítico, para un país e unha lingua que ela cultivou con precisión e coidado".
A Real Academia Galega subliña a constante implicación de Begoña Caamaño con causas sociais, culturais e políticas, definíndoa como unha autora "impulsada por unha magnética paixón vital de lúcida intelixencia e xenerosa determinación".
Begoña Caamaño é unha homenaxeada que sempre estivo atenta á realidade social que a rodeaba e foi moi audaz nas súas formulacións, segundo a Academia. Sempre "vibrante no debate, unha viaxeira curiosa na procura do encontro cos demais, do recoñecemento da diferenza, implicada na defensa dos dereitos humanos, o pacifismo, a solidariedade, a dignidade e a liberdade, con sólidas conviccións e mobilizada na crítica da inxustiza social, a opresión, o poder e os seus abusos, desigualdades e privilexios".
Begoña Caamaño: Narradora e xornalista comprometida
Imaxe: Real Academia Galega
Begoña Caamaño naceu e criouse no barrio vigués do Calvario. Despois de rematar os estudos secundarios no que hoxe é o IES Alexandre Bóveada (Coia II) e de obter o título de Maxisterio, comezou a traballar como xornalista en 1986 para os servizos informativos de Radio Noroeste de Vigo. Despois ocupou o mesmo posto en Radio Popular antes de incorporarse á Radio Galega en 1989.
Na radio pública, formou parte da equipa de informativos ata que se incorporou ao programa Diario Cultural. Tamén presentou e dirixiu os programas Andando a terra, Club Cultura e Expreso de Medianoite.
Como xornalista, tamén traballou para a Axencia Galega de Noticias e colaborou en xornais e revistas como El Sol, A Nosa Terra, Tempos novos e Novas da Galiza. Tamén foi presidenta do Comité Interempresas da CRTVG e unha das impulsoras da Asociación Galega de Mulleres na Comunicación.
A literatura dunha contadora de historias consolidada
Imaxe: Real Academia Galega
Begoña Caamaño comezou a súa carreira literaria na súa madurez narrativa, aos 45 anos. O seu primeiro libro foi Circe ou o pracer do azul (2009), no que se embarcou nunha viaxe de reescritura de mitos dende unha perspectiva feminista, centrándose en dous personaxes secundarios da Odisea de Homero: Penélope e Circe, esposa e amante de Ulises.
Na súa segunda e derradeira novela, Morgana en Esmelle (2012), que recibiu o Premio Ánxel Casal ao Mellor Libro de Ficción 2012 da Asociación de Editores de Galicia, o Premio AELG á Mellor Obra Narrativa 2012, o Premio da Crítica de Narrativa Galega da Asociación Española de Críticos Literarios 2012 e o Premio Losada Diéguez de Creación Literaria 2013; reescribe unha vez máis os mitos, coa figura de Scheherazade no centro, reflexionando sobre o poder e a ética mentres toma prestada a voz narrativa e outros elementos de Merlín e familia de Álvaro Cunqueiro.
A Real Academia Galega tamén destaca, xunto ao seu traballo como narradora literaria, o seu papel no xornalismo, nun momento no que urxe reafirmar o xornalismo como unha profesión crítica comprometida coa verdade, o rigor e a calidade, sen esquecer a promoción do uso do galego en todo tipo de medios de comunicación.
Begoña Caamaño, protagonista do vindeiro 17 de maio, representa todos estes valores, que cultivou ao longo dunha carreira profesional que comezou no seu Vigo natal.
Agora que xa coñeces á autora das Letras Galegas 2026, imos a poñerte a proba. ¿Canto sabes do Día das Letras Galegas? Xoga con nós 😉.
9 curiosidades do 17 de maio, Día das Letras Galegas
- O Día das Letras Galegas celébrase o 17 de maio en homenaxe á data de publicación do primeiro libro en galego de Rosalía de Castro: Cantares Gallegos (17 de maio de1863).
- Precisamente Rosalía de Castro foi a primeira homenaxeada cen anos máis tarde, en 1963.
- Tras ela, outras seis mulleres foron recoñecidas na historia: Francisca Herrera Garrido (1987), María Mariño (2007), María Victoria Moreno (2018), Xela Arias (2021), Luísa Villalta (2024) e Begoña Caamaño (2026).
- Só en dous anos se homenaxeou a un grupo de persoas na súa historia. O primeiro foi en 1998 e dedicóuselles aos poetas medievais Martín Codax, Xohán de Cangas e Mendinho. O segundo foi o ano pasado, no 2025, á poesía popular oral.
- Xa van 63 anos de celebración.
- Dende 1991, 28 anos despois da súa institución, o Día das Letras Galegas é festivo oficial en Galicia.
- A sede da RAG atópase na Coruña, na que foi residencia familiar de Emilia Pardo Bazán, e precisamente alí atópase a súa Casa Museo.
- O pleno extraordinario das Letras Galegas, que se celebra sempre o 17 de maio, tivo que trasladarse en 2020 a decembro debido á COVID-19.
- O Portal das Palabras, unha iniciativa da Real Academia Galega e a Fundación Barrié, elixe cada ano por votación popular a Palabra do Ano. No 2025 foi “Xenocidio”, no 2024 “Cantareira”, no 2023 “Cibercarracho/a”, no 2022 “Comadre”, no 2021 “Tanxugueiras”, no 2020 “Nós” e no 2019 gañou “Sentidiño”.
Autores Letras Galegas: a quen se lle dedica
Para resultar elixido/a, a Real Academia Galega ten en conta dous requisitos:
- Ser autor/a dunha obra relevante en galego.
- Que teñan pasado 10 anos entre a súa morte e a designación para ese día.
Non todos os autores homenaxeados nas Letras Galegas naceron en Galicia. Un par de exemplos son os casos do rei Alfonso X o Sabio, que naceu en Toledo, pero escribía en galego-portugués.
Outro caso moi significativo é o de María Vitoria Moreno, que naceu en Valencia de Alcántara, Cáceres, pero que en 1963 se trasladou a vivir a Pontevedra. Ou frei Martín Sarmiento, que era de Vilafranca do Bierzo.
Día das Letras Galegas homenaxeados
Queres saber a que autores se lles homenaxeou anteriormente o 17 de maio? Aquí che deixamos a relación de todos os escritores homenaxeados nas Letras Galegas por ano:
- 1963: Rosalía de Castro
- 1964: Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
- 1965: Eduardo Pondal
- 1966: Francisco Añón
- 1967: Manuel Curros Enríquez
- 1968: Florentino López Cuevillas
- 1969: Antonio Noriega Varela
- 1970: Marcial Valladares Núñez
- 1971: Gonzalo López Abente
- 1972: Valentín Lamas Carvajal
- 1973: Manuel Lago González
- 1974: Xoán Vicente Viqueira
- 1975: Xoán Manuel Pintos Villar
- 1976: Ramón Cabanillas
- 1977: Antón Villar Ponte
- 1978: Antonio López Ferreiro
- 1979: Manuel Antonio
- 1980: Alfonso X el Sabio
- 1981: Vicente Risco
- 1982: Luis Amado Carballo
- 1983: Manuel Leiras Pulpeiro
- 1984: Armando Cotarelo Valledor
- 1985: Antón Losada Diéguez
- 1986: Aquilino Iglesia Alvariño
- 1987: Francisca Herrera Garrido
- 1988: Ramón Otero Pedrayo
- 1989: Celso Emilio Ferreiro
- 1990: Luis Pimentel
- 1991: Álvaro Cunqueiro
- 1992: Fermín Bouza Brey
- 1993: Eduardo Blanco Amor
- 1994: Luis Seoane
- 1995: Rafael Dieste
- 1996: Xesús Ignacio Ferro Couselo
- 1997: Ánxel Fole
- 1998: Xoán de Cangas, Martín Códax y Mendinho
- 1999: Roberto Blanco Torres
- 2000: Manuel Murguía
- 2001: Eladio Rodríguez
- 2002: Fray Martín Sarmiento
- 2003: Antón Avilés de Taramancos
- 2004: Xaquín Lorenzo, Xocas
- 2005: Lorenzo Varela
- 2006: Manuel Lugrís Freire
- 2007: María Mariño
- 2008: Xosé María Álvarez Blázquez
- 2009: Ramón Piñeiro López
- 2010: Uxío Novoneyra
- 2011: Lois Pereiro
- 2012: Valentín Paz Andrade
- 2013: Roberto Vidal Bolaño
- 2014: Xosé María Díaz Castro
- 2015: Xosé Filgueira Valverde
- 2016: Manuel María
- 2017: Carlos Casares
- 2018: María Victoria Moreno Márquez
- 2019: Antón Fraguas
- 2020: Ricardo Carvalho Calero
- 2021: Xela Arias
- 2022: Florencio Delgado Gurriarán
- 2023: Francisco Fernández del Riego
- 2024: Luísa Villalta
- 2025: Poesía Popular Oral
-
2026: Begoña Caamaño
Quen será o próximo ou a próxima homenaxeada? Teremos que esperar un ano para sabelo, pero non para celebrar o Día das Letras Galegas, iso podémolo celebrar todo o ano falando galego e lendo a nosa literatura.
Feliz Día das Letras Galegas 2026 para todos e todas!